Διαδικασίες & Κανονισμοί

Η Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας & Καινοτομίας λειτουργεί βάσει θεσμικού πλαισίου και καθορισμένων διαδικασιών, με στόχο τη διασφάλιση της ορθής διαχείρισης της διανοητικής ιδιοκτησίας και της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων.
Οι διαδικασίες που ακολουθούν περιγράφουν τα βασικά στάδια και τις ενέργειες που απαιτούνται για τη μεταφορά τεχνολογίας.
Κατεβάστε τον κανονισμό της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας & Καινοτομίας.
Βημα προς την αξιοποιηση της ερευνας
Διαδικασία Γνωστοποίησης Εφεύρεσης

ΠροστασΙα και διαχΕΙριση γνΩσης
Η Διαδικασία Κατοχύρωσης Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας (Πατέντας)

ΑπΟ την Ερευνα στην επιχειρηματικΗ δραστηριΟτητα
Η Διαδικασία Ίδρυσης Εταιρείας Τεχνοβλαστού (Spin-off)

ΕργαλεΙΑ συνεργασΙΑς
Πρότυπες Συμβάσεις
Η Μονάδα παρέχει καθοδήγηση και υποστήριξη για τη χρήση πρότυπων συμφωνιών, όπως:
● Συμφωνητικά Εμπιστευτικότητας (NDA)
● Συμβάσεις συνεργασίας
● Συμβάσεις αδειοδότησης (Licensing agreements)
Ρόλος στο ΕΛΜΕΠΑ
Η Μονάδα λειτουργεί σε συνεργασία με τις αρμόδιες δομές του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, όπως ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ), και υποστηρίζει την ανάπτυξη συνεργασιών με εθνικούς και διεθνείς φορείς.
Συχνές Ερωτήσεις & Απαντήσεις
I. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ
Σε ποιον ανήκει η παραγόμενη διανοητική ιδιοκτησία (βιομηχανική και πνευματική);
Α) Πνευματική Ιδιοκτησία
1) Επί των έργων της πνευματικής ιδιοκτησίας γενικά:
Το περιουσιακό δικαίωματων έργων ΠΙ, που δημιουργήθηκαν από μέλη του Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού του ΕΛΜΕΠΑ σε εκτέλεση του υπηρεσιακού τους καθήκοντος ή κατά την εκτέλεση έργων, που διαχειρίζεται ο ΕΛΚΕ του ΕΛΜΕΠΑ, ή/και από τρίτους, που απασχολούνται στο ΕΛΜΕΠΑ με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έργου, μεταβιβάζεται αυτοδικαίως στο ΕΛΜΕΠΑ, εκτός εάν υπάρχει αντίθετη γραπτή συμφωνία.
Δικαιούχος του ηθικού δικαιώματος παραμένει ο δημιουργός του έργου. Γνωστοποίηση/σήμανση δικαιωμάτων πνευματικής διανοητικής ιδιοκτησίας (copyright notice):
Στην ελληνική γλώσσα: Copyright © [έτος] Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο - Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος Ή στην αγγλική γλώσσα Copyright © [έτος] Hellenic Mediterranean University ή αντίστοιχη διατύπωση σε οποιαδήποτε άλλη γλώσσα.
Σε ξεχωριστή γραμμή αναφέρεται το όνομα του δημιουργού: Δημιουργός (ή Συγγραφέας στην περίπτωση γραπτού πονήματος <ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ>
2) Επί διατριβών φοιτητών α ́, β ́ και γ ́ κύκλου σπουδών του ΕΛΜΕΠΑ:
- σε έρευνα, που χρηματοδοτείται εν όλω ή εν μέρει, με τη μορφή μισθού, αμοιβής ή επιδότησης από το ΕΛΜΕΠΑ, καθορίζεται σύμφωνα με τους όρους της εκάστοτε σύμβασης ή άλλου συμφωνητικού, που έχει υπογραφεί ανάμεσα στον φοιτητή, τον επιβλέποντα διδάσκοντα και στο ΕΛΜΕΠΑ.
- επί διατριβής, που δεν υπάγεται στην παραπάνω παράγραφο, δικαιούχος ορίζεται ο εκάστοτε συγγραφέας/φοιτητής από κοινού με το επιβλέποντα διδάσκοντα. Ωστόσο, οι συνδικαιούχοι συμφωνούν να χορηγήσουν ατελώς άδεια στο ΕΛΜΕΠΑ, ώστε το τελευταίο να αναπαράγει και να διανέμει αντίγραφα της διατριβής του/της στο κοινό για μη εμπορική χρήση.
- Σε περίπτωση που η διατριβή μπορεί να οδηγήσει σε χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας, συμπληρωματική εφαρμογή βρίσκουν και οι διατάξεις του Κανονισμού περί εφευρέσεων και συμμετοχής σε Τεχνοβλαστούς.
3) Επί διδακτικού υλικού:Ισχύει ο γενικός κανόνας (περ. 1).
4) Επί εκδόσεων: αν δεν υπάγονται στο διδακτικό υλικό, αποτελούν ιδιοκτησία του εκάστοτε συγγραφέα.
5) Ερευνητικά αποτελέσματα που δεν κατοχυρώνονται: όπως το λογισμικό (software), οι εφαρμογές (apps), οι αλγόριθμοι, οι εφαρμογές που στηρίζονται σε βάσεις δεδομένων με δεδομένα και πρωτογενές ερευνητικό υλικό,προστατεύονται ως έργα λόγου μεcopyright, σύμφωνα με την νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας (ν. 1733/87).
Αξιοποιούνται οικονομικά μέσω Συμβάσεων Μεταφοράς Τεχνογνωσίας με υφιστάμενες επιχειρήσεις και οργανισμούς ή με σύσταση Εταιρίας Τεχνοβλαστού (Spinoff).
Το λογισμικό, ως εφαρμογή,θεωρείται επιδεκτικό προστασίας με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, ΜΟΝΟ ΟΤΑΝ πρόκειται για εφεύρεση, που εμπεριέχει λογισμικό ή εφαρμόζεται σε Η/Υ, υπό την προϋπόθεση ότι παρουσιάζει ένα τεχνικό αναγνωρίσιμο αποτέλεσμα ως συνέπεια της συνεργασίας του λογισμικού με ένα υλισμικό (Η/Υ, ηλεκτρονικό κύκλωμα, κλπ).
6) Επί μεταφοράς στοιχείων: Προκειμένου να μεταφερθούν σε άλλα εργαστήρια ή/και ερευνητές στοιχεία που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια έρευνας (όπως αντιδραστήρια, πρότυπα υλικά, νέες χημικές ενώσεις, ζωικά μοντέλα κλπ.) πρέπει να συνάπτεται Συμφωνητικό Μεταφοράς Υλικών (MaterialsTransferAgreement), μεταξύ του διευθυντή του εργαστηρίου/ερευνητή, που τα διαθέτει και του εργαστηρίου ερευνητή, που τα λαμβάνει.
Β) Βιομηχανική Ιδιοκτησία
- Υπηρεσιακή εφεύρεση (προϊον συμβατικής σχέσης): Αποκλειστικός δικαιούχος το ΕΛΜΕΠΑ σε ποσοστό 100%. Ο ερευνητής διατηρεί το δικαίωμα να κατονομάζεται εφευρέτης.
- Εξαρτημένη εφεύρεση(με την χρήση υλικών, μέσων ή πληροφοριών του ΕΛΜΕΠΑ κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης): Ανήκει κατά 40% στο ΕΛΜΕΠΑ και κατά 60% στον ερευνητή εφευρέτη, εκτός και αν συμφωνηθεί διαφορετικά.
- Ελεύθερη εφεύρεση (δεν εμπίπτει στα 1 ή 2 ή το ΕΛΜΕΠΑ δεν ενδιαφέρεται): Αποκλειστικός δικαιούχος ο εφευρέτης/ερευνητής.
Ανεξαρτήτως χαρακτηρισμού μιας εφεύρεσης ως υπηρεσιακής ή εξαρτημένης, τα δικαιώματα της βιομηχανικής εφεύρεσης καθορίζονται από το τρόπο και το ύψος χρηματοδότησης των εξόδων της.
Ειδικότερα:
*Εφεύρεση που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενου προγράμματος (Εθνικοί ή Ευρωπαϊκοί πόροι), δικαιούχος είναι το ΕΛΜΕΠΑ σε ποσοστό 100%. Ο λόγος που το ΕΛΜΕΠΑ είναι αποκλειστικός δικαιούχος έγκειται στο ότι αφορά σε δημοσία χρηματοδότηση ή και ίδια συμμετοχή του Ιδρύματος η οποία είναι ανάλογη με το ποσοστό δικαιωμάτων του ΑΕΙ. Ο εφευρέτης/ερευνητής λαμβάνει πρόσθετη αμοιβή, ίση με το 60% των ωφελημάτων της εφεύρεσης, αφού πρώτα αφαιρεθούν τα έξοδα του ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ.
*Εφεύρεση της οποίας όλα τα έξοδα καλύπτονται από ιδίους πόρους του ΕΛΜΕΠΑ, δικαιούχος είναι το ΕΛΜΕΠΑ σε ποσοστό 100%. Ο εφευρέτης/ερευνητής λαμβάνει πρόσθετη αμοιβή, ίση με το 60% των ωφελημάτων της εφεύρεσης, αφού πρώτα αφαιρεθούν τα έξοδα του ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ.
*Ποσοστό δικαιωμάτων = ποσοστό εξόδων. Τα ποσοστά συγκυριότητας των συνδικαιούχων της
εφεύρεσης ΕΛΜΕΠΑ και Εφευρέτη/Μέλος του ΕΛΜΕΠΑ αποτελούν τα ποσοστά συμμετοχής τους
στις δαπάνες της εφεύρεσης, καθώς και στα ωφελήματα από κάθε εμπορική αξιοποίηση της
εφεύρεσης, εκτός αν υπάρχει διαφορετική συμφωνία μεταξύ των μερών (ΕΛΜΕΠΑ και Εφευρέτης/Μέλος ΕΛΜΕΠΑ). Σε όλες τις περιπτώσεις υπογράφεται συμφωνητικό μεταβίβασης δικαιωμάτων.
Πότε και πώς καταγράφεται η Διανοητική Ιδιοκτησία στο ΕΛΜΕΠΑ;
Ενδεικτικά:
- Γνωστοποίηση στη Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας των έργων, κατά την έναρξή τους.
- Ο εφευρέτης/ερευνητής ή ο εκπρόσωπος της ομάδας των εφευρετών, αν περισσότεροι εφευρέτες έχουν συμβάλει στην πραγματοποίηση της εφεύρεσης, σε περίπτωση που διαπιστώσει ότι η έρευνά του οδηγεί σε αποτελέσματα τα οποία περιέχουν τα στοιχεία του νέου, της εφευρετικότητας και μπορούν να τύχουν βιομηχανικής εφαρμογής, επικοινωνεί άμεσα με τη Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας του ΕΛΜΕΠΑ.
Τα στελέχη της Μονάδας θα τον κατευθύνουν για τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβεί και τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει, σε συνεργασία πάντα με τον ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ.
Ο εφευρέτης ή ο εκπρόσωπος γνωστοποιεί εγγράφως στο ΕΛΜΕΠΑ την υλοποίηση της εφεύρεσης εντός ενός μηνός από την ολοκλήρωσή της.
- Η Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας, έχοντας δημιουργήσει τις κατάλληλες φόρμες, επικοινωνεί σε τακτά χρονικά διαστήματα με τους ερευνητές του Πανεπιστημίου, μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος, απευθύνοντάς τους πρόσκληση να καταγράψουν και να γνωστοποιήσουν ερευνητικά αποτελέσματα που μπορεί να προχωρήσουν σε αξιοποίηση ή/και κατοχύρωση.
- Η Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας, σε συνεργασία με την Επιτροπή Μεταφοράς Τεχνολογίας, διατηρεί Μητρώο Διανοητικής Ιδιοκτησίας, προκειμένου να καταγράφεται συστηματικά η Διανοητική Ιδιοκτησία του ΕΛΜΕΠΑ και να υποστηρίζονται ενέργειες αξιοποίησής της, σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται παρακάτω:
α. Καταγραφή και κωδικοποίηση της Διανοητικής Ιδιοκτησίας του ΕΛΜΕΠΑ, που αποτελεί αντικείμενο προστασίας, όπως διπλώματα ευρεσιτεχνίας και λοιποί τίτλοι βιομηχανικής ιδιοκτησίας, τεχνογνωσία, λογισμικό, βάσεις δεδομένων και άλλα.
β. Καταγραφή και κωδικοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων που γνωστοποιούνται στη Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας, μέσω του τυποποιημένου εντύπου γνωστοποίησης Εφεύρεσης ή/και Ερευνητικών Αποτελεσμάτων ή μέσω του τυποποιημένου εγγράφου που αφορά στην Υποβολή των Παραδοτέων/Τελική Έκθεση στο πλαίσιο χρηματοδοτούμενων έργων του φορέα.
γ. Καταγραφή των ενεργειών αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων, καθώς και των τίτλων προστασίας της Διανοητικής Ιδιοκτησίας.
Πώς και πότε αμείβεται ο Εφευρέτης;
• Ανεξαρτήτως αν μία εφεύρεση είναι υπηρεσιακή ή εξαρτημένη, εφόσον ανήκει εξ ολοκλήρου στο ΕΛΜΕΠΑ, ο εφευρέτης/ερευνητής δικαιούται «πρόσθετη εύλογη αμοιβή» ίση με ποσοστό 60% στα καθαρά έσοδα που απορρέουν από την οικονομική εκμετάλλευσή της.
Ο εφευρέτης/ερευνητής θα αμειφθεί μόνο εφόσον υπάρξει οικονομική αξιοποίηση των δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας και αφού πρώτα αφαιρεθούν όλα τα έξοδα που έχει καταβάλει ο ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ για την κατοχύρωση.
• Σε περίπτωση συγκυριότητας των εξαρτημένων εφευρέσεων, τα ποσοστά συγκυριότητας των συνδικαιούχων ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ – εφευρετών/ερευνητών (60/40 ή ό,τι άλλο έχει συμφωνηθεί) αποτελούν και τα ποσοστά τους στα ωφελήματα.
Πριν από την απόδοση του ποσοστού τους στα ωφελήματα, αφαιρούνται όλα τα έξοδα που έχει πραγματοποιήσει ο ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ από τη στιγμή της ανακοίνωσης της εφεύρεσης έως και την απόκτηση των ωφελημάτων από το Πανεπιστήμιο.
Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να έχει προηγηθεί σύμβαση παραχώρησης και εκμετάλλευσης των δικαιωμάτων και κατανομής ποσοστών.
Στην περίπτωση ελεύθερης εφεύρεσης, αποδίδεται στο ΕΛΜΕΠΑ ποσοστό 7% επί των καθαρών εσόδων του εφευρέτη από την εκμετάλλευση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας.
Ποιος αποφασίζει αν ο φορέας θα καταθέσει αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και γενικότερα αν θα πραγματοποιηθούν ενέργειες για την οικονομική αξιοποίηση ερευνητικών αποτελεσμάτων;
Αποφασίζει η Επιτροπή Ερευνών του ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ, μετά από εισήγηση της Μονάδας ή/και της Επιτροπής της Μονάδας.
Τα εισηγητικά όργανα δύνανται, κατά περίπτωση, να συνεπικουρούνται από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, λαμβάνοντας υπόψη τεχνικοοικονομικές μελέτες, εισηγήσεις και πορίσματα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, φορέων και συμβουλευτικών οργανισμών διεθνούς κύρους.
Τι γίνεται με την ιδιοκτησία της εφεύρεσης αν το ΕΛΜΕΠΑ αποφασίσει να μην καταθέσει αίτηση;
Πως χρηματοδοτούνται τα έξοδα κτήσης και διαχείρισης των διπλωμάτων και άλλων τίτλων διανοητικής ιδιοκτησίας;
Ο ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ δύναται, αλλά δεν υποχρεούται, να καλύψει τα έξοδα κτήσης και διαχείρισης διπλωμάτων και άλλων τίτλων διανοητικής ιδιοκτησίας. Ως γενική αρχή, ο ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ καλύπτει έξοδα ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής του στα δικαιώματα της εφεύρεσης.
Ειδικά για την κατοχύρωση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, οι δαπάνες που δύνανται να καλύπτονται μέσω του ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ περιλαμβάνουν ενδεικτικά:
• Έξοδα για την προετοιμασία της διαδικασίας κατοχύρωσης, όπως αμοιβές συνηγόρων διανοητικής ιδιοκτησίας (patent attorneys) και τυχόν αναγκαίων συμβούλων ή εμπειρογνωμόνων.
• Τέλη και άλλα κόστη για την υποβολή αίτησης κατοχύρωσης και την κατοχύρωση στον ΟΒΙ και στα σχετικά διεθνή μητρώα, όπως το European Patent Office.
• Κόστος διαχείρισης των διαδικασιών κατοχύρωσης από τον ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ και τη Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας (overhead), κατόπιν εκτίμησης από την Επιτροπή Ερευνών της σχετικής ανθρωποπροσπάθειας που καταβλήθηκε.
Για την κάλυψη των δαπανών ανανέωσης υφιστάμενου διπλώματος ευρεσιτεχνίας, η Επιτροπή Ερευνών επανεξετάζει το εκάστοτε θέμα κάθε 12 μήνες. Ειδικότερα, εάν μετά την πάροδο τριών (3) ετών από την κατάθεση της αίτησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας δεν έχει εκφραστεί ενδιαφέρον για λήψη άδειας εκμετάλλευσης από τρίτους, ο ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ διατηρεί το δικαίωμα διακοπής της χρηματοδότησης για τη διατήρηση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας.
Η χρηματοδότηση των δαπανών κατοχύρωσης, διαχείρισης και εκμετάλλευσης των δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας δύναται να προέρχεται:
• από πόρους ερευνητικών προγραμμάτων,
• από πόρους συνεργαζόμενων επιχειρήσεων και οικονομικών φορέων, δυνάμει σχετικής σύμβασης με την επιχείρηση ή τον φορέα,
• από ίδιους πόρους του ΕΛΚΕ.
Στην περίπτωση που ο ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ λάβει δημόσια χρηματοδότηση, όπως μέσω Προγράμματος ΕΣΠΑ, για την κάλυψη των εξόδων προστασίας και κατοχύρωσης δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας επί της εφεύρεσης, εφαρμόζονται οι όροι της σχετικής πρόσκλησης.
Σε διαφορετική περίπτωση, ο ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ μπορεί να καλύψει μόνο τα έξοδα που αντιστοιχούν στο ποσοστό ιδιοκτησίας του. Εάν συνδικαιούχοι είναι και άλλοι φορείς ή επιχειρήσεις, ο ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ καλύπτει μόνο το ποσοστό χρηματοδότησης που του αναλογεί ή ό,τι έχει συμφωνηθεί βάσει της Συμφωνίας Χρηματοδότησης και Συνεργασίας.
Για να χρηματοδοτήσει ο ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ την κατάθεση αιτήματος ευρεσιτεχνίας, απαιτείται προηγουμένως η υπογραφή σχετικής συμφωνίας — σύμβασης παραχώρησης και εκμετάλλευσης δικαιωμάτων — μεταξύ του εφευρέτη/ερευνητή και του ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ.
Εάν, πριν από την έναρξη ή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας έκδοσης Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας (Δ.Ε.), εκδηλωθεί ενδιαφέρον εκμετάλλευσης από τρίτο με σκοπό τη συνεκμετάλλευση του Δ.Ε. ή της εφεύρεσης ή εάν, σύμφωνα με τη σύμβαση χρηματοδότησης της έρευνας από την οποία προήλθε η εφεύρεση, συμμετέχει αυτοδίκαια στο Δ.Ε. και τρίτος φορέας, τότε η Επιτροπή Ερευνών και ο τρίτος φορέας διαπραγματεύονται από κοινού την κατανομή του κόστους έκδοσης και συντήρησης του Δ.Ε.
Σε ζητήματα που αφορούν αποφάσεις αξίας άνω των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ, όπως για παράδειγμα η επέκταση της κατοχύρωσης μιας διεθνούς αίτησης ευρεσιτεχνίας σε επιπλέον χώρες, αποφασίζει το Συμβούλιο Διοίκησης του ΕΛΜΕΠΑ, κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Ερευνών, η οποία βασίζεται σε αντίστοιχη εισήγηση της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας ή/και της Επιτροπής Μεταφοράς Τεχνολογίας.
Τι γίνεται με την ιδιοκτησία της εφεύρεσης αν το ΕΛΜΕΠΑ αποφασίσει να σταματήσει τη διαδικασία κατοχύρωσης της εφεύρεσης;
ΙΙ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΙΔΡΥΣΗΣ ΤΕΧΝΟΒΛΑΣΤΩΝ
Ποιος διαπραγματεύεται τις συμφωνίες εμπορικής αξιοποίησης της διανοητικής ιδιοκτησίας;
Ο ΕΛΚΕ διαπραγματεύεται, για λογαριασμό του ΕΛΜΕΠΑ, τους όρους της συμφωνίας παραχώρησης και το σχετικό τίμημα.
Στη διαδικασία αυτή υποστηρίζεται από:
• τα στελέχη της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας,
• την Επιτροπή Μεταφοράς Τεχνολογίας,
• κάθε άλλο όργανο διοίκησης του ΕΛΜΕΠΑ με αποφασιστικές ή γνωμοδοτικές αρμοδιότητες,
• τον εκπρόσωπο των ερευνητών,
• τρίτους εξωτερικούς συνεργάτες και συμβούλους σε θέματα Προστασίας και Διαχείρισης Διανοητικής Ιδιοκτησίας, Εμπορικής Αξιοποίησης Αποτελεσμάτων Έρευνας και Επιχειρηματικής Ωρίμανσης.
Η παραχώρηση των δικαιωμάτων συμφωνείται μετά από διαπραγμάτευση έναντι αμοιβής, η οποία μπορεί να συνίσταται:
• σε κατ’ αποκοπή ποσό,
• σε ποσοστό (royalties), όπως επί του ετήσιου κύκλου εργασιών,
• ή σε συνδυασμό των παραπάνω.
Σε περίπτωση συμμετοχής εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, αυτοί, όπως και όλοι όσοι εμπλέκονται με οποιονδήποτε τρόπο στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, δεσμεύονται με σύμβαση εχεμύθειας.
Πότε και ποιος αποφασίζει αν μια εταιρεία μπορεί να θεωρηθεί Τεχνοβλαστός;
Σύμφωνα με τον Ν. 4864/2021, μία εταιρεία μπορεί να θεωρηθεί Τεχνοβλαστός (Spin-off) του ΕΛΜΕΠΑ, εφόσον αξιοποιεί έρευνα ή/και διανοητική ιδιοκτησία που παράγεται με μέσα του ΕΛΜΕΠΑ ή/και:
• από μέλη ΔΕΠ του ΕΛΜΕΠΑ,
• από μέλη ειδικού διδακτικού προσωπικού με ερευνητική δραστηριότητα, όπως Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό (Ε.Ε.Π.), Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό (Ε.ΔΙ.Π.) και Ειδικό Τεχνικό Εργαστηριακό Προσωπικό (Ε.Τ.Ε.Π.),
• από ερευνητές του ΕΛΜΕΠΑ.
Σε αυτές τις εταιρείες είναι δυνατή η συμμετοχή του ίδιου του ΕΛΜΕΠΑ, διά του ΕΛΚΕ ή/και της ΕΑΔΙΠ, καθώς και η συμμετοχή τρίτων φυσικών ή νομικών προσώπων/επενδυτών.
Το Συμβούλιο Διοίκησης είναι αρμόδιο για τη λήψη των τελικών αποφάσεων, μετά από σχετική εισήγηση της Επιτροπής Ερευνών, η οποία βασίζεται στην πρόταση της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας ή/και στην πρόταση της Επιτροπής Μεταφοράς Τεχνολογίας, εφόσον ζητηθεί.
Επιγραμματικά:
• Αποφασίζει το Συμβούλιο Διοίκησης.
• Εισηγείται η Επιτροπή Ερευνών.
• Προτείνει η Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας.
• Προτείνει η Επιτροπή Μεταφοράς Τεχνολογίας, εφόσον ζητηθεί.
Η Εταιρεία Τεχνοβλαστός είναι υποχρεωμένη να ακολουθήσει, κατά τη διαδικασία ίδρυσής της, την Πολιτική του ΕΛΜΕΠΑ, όπως αυτή καταγράφεται στον Κανονισμό και αποτυπώνεται σε μορφή σχεδιαγράμματος στο σχετικό Εγχειρίδιο.
Πόσο καιρό μετά την ίδρυση της μπορεί μια εταιρεία να θεωρείται Τεχνοβλαστός;
Η Σύμβαση Τεχνοβλαστού είναι ορισμένης διάρκειας, η οποία ορίζεται στην απόφαση έγκρισης της ίδρυσης της Εταιρείας – Τεχνοβλαστού του Συμβουλίου Διοίκησης. Εάν παραλείπεται να ορισθεί διάρκεια σύμβασης, τότε η σύμβαση έχει διάρκεια δέκα (10) έτη. Υπάρχει δυνατότητα ανανέωσης ή χορήγησης παράτασης της διάρκειας πέραν της αρχικώς ορισθείσας, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του αρμοδίου οργάνου κατόπιν τεκμηριωμένης αίτησης του Τεχνοβλαστού. Σε περίπτωση εξαγοράς του Τεχνοβλαστού από τρίτο, χάνεται η ιδιότητα του Τεχνοβλαστού.
Τι παρέχει το ΕΛΜΕΠΑ στον Τεχνοβλαστό;
Τι αντάλλαγμα παίρνει το ΕΛΜΕΠΑ από τον Τεχνοβλαστό για όσα συνεισφέρει στην ίδρυσή του;
- Στην περίπτωση που το ΕΛΜΕΠΑ, διά του ΕΛΚΕ ή/και της ΕΑΔΙΠ, συμμετέχει ως μέτοχος στον Τεχνοβλαστό, έχει δικαίωμα στα κέρδη της εταιρείας, κατά το ποσοστό που του αναλογεί ως μετόχου, καθώς και στο ποσό που αντιστοιχεί στη συμμετοχή του (equity) σε περίπτωση πώλησης της εταιρείας.
Το ποσοστό συμμετοχής του ΕΛΜΕΠΑ στον Τεχνοβλαστό δεν δύναται να υπερβαίνει το 10% του μετοχικού κεφαλαίου.
Επιπλέον, στην περίπτωση αυτή, δεν αποκλείεται το Πανεπιστήμιο να λαμβάνει και δικαιώματα εκμετάλλευσης (licensing fees ή royalties) για την παρεχόμενη διανοητική ιδιοκτησία/τεχνογνωσία προς τον Τεχνοβλαστό.
- Στην περίπτωση σύστασης του Τεχνοβλαστού με Σύμβαση Μεταφοράς Τεχνολογίας, το ΕΛΜΕΠΑ εισπράττει δικαιώματα εκμετάλλευσης (licensing fees ή royalties) από τον Τεχνοβλαστό:
• είτε κατ’ αποκοπή σε ετήσια βάση,
• είτε ως ποσοστό (%) επί του κύκλου εργασιών του Τεχνοβλαστού,
• είτε με συνδυασμό των παραπάνω.
Στην περίπτωση που επιλεγεί η είσπραξη δικαιωμάτων εκμετάλλευσης ως ποσοστό επί του κύκλου εργασιών, το ποσοστό αυτό δεν δύναται να υπερβαίνει το 5%.
Πώς χρηματοδοτούνται τα έξοδα που σχετίζονται με την ίδρυση ενός Τεχνοβλαστού;
Τα έξοδα για την ίδρυση του Τεχνοβλαστού τα αναλαμβάνει η ίδια η Εταιρεία Τεχνοβλαστός.
Ποιος παρακολουθεί τη λειτουργία του Τεχνοβλαστού και διαχειρίζεται τις αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν σχετικά με αυτόν;
ΙΙΙ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ
Πότε τίθεται σύγκρουση συμφερόντων στους Τεχνοβλαστούς;
Σύγκρουση συμφερόντων για μέλη του ακαδημαϊκού ή ερευνητικού προσωπικού του ΕΛΜΕΠΑ που συμμετέχουν σε Εταιρείες Τεχνοβλαστού ως εταίροι, με ή χωρίς θέση εκτελεστικού μέλους διοίκησης, μπορεί να προκύψει ιδίως στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) Όταν η δραστηριότητα του μέλους στο πλαίσιο της Εταιρείας Τεχνοβλαστού περιορίζει τον χρόνο που αφιερώνει στα λοιπά καθήκοντά του και ιδίως στην ερευνητική του δραστηριότητα, προκαλώντας καθυστερήσεις ή επηρεάζοντας αρνητικά την αποτελεσματικότητα του έργου της ερευνητικής ομάδας στην οποία συμμετέχει.
β) Όταν ο ερευνητής αποτελεί μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης ή της Επιτροπής Ερευνών.
γ) Όταν η χρήση υποδομών και εγκαταστάσεων του ΕΛΜΕΠΑ από το μέλος ακαδημαϊκού ή ερευνητικού προσωπικού, στο πλαίσιο της Εταιρείας Τεχνοβλαστού και βάσει της σχετικής σύμβασης, περιορίζει τη διαθεσιμότητα των υποδομών και εγκαταστάσεων αυτών για το υπόλοιπο ερευνητικό ή ακαδημαϊκό προσωπικό του ΕΛΜΕΠΑ.
Ποιο είναι το αρμόδιο όργανο για τα θέματα σύγκρουσης συμφερόντων;
Αρμόδιο όργανο για την αντιμετώπιση, διευθέτηση και επίλυση καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων είναι η Επιτροπή Δεοντολογίας ή/και η Επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας της Έρευνας.
Ενδεικτικές περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων
Σύγκρουση συμφερόντων μπορεί να ανακύψει ιδίως στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Στην εμπλοκή του ερευνητή/εφευρέτη στη λήψη αποφάσεων για την προστασία της Διανοητικής Ιδιοκτησίας.
- Στις σχέσεις του ερευνητή με την Εταιρεία Τεχνοβλαστό, στην οποία μπορεί να συμμετέχει ως ιδρυτής, μέτοχος, μέλος διοίκησης, εκτελεστικό μέλος διοίκησης, επιστημονικός συνεργάτης ή να συνάπτει σύμβαση παροχής υπηρεσιών με την Εταιρεία Τεχνοβλαστό κ.λπ.
- Στις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ του εργαστηρίου στο οποίο ανήκει ο ερευνητής και της Εταιρείας Τεχνοβλαστού.
- Στην παροχή υπηρεσιών σε τρίτες εταιρείες με τις οποίες σχετίζεται ο ερευνητής.
- Στη διαπραγμάτευση εκχώρησης ή κατά την εκχώρηση δικαιωμάτων σε τρίτες εταιρείες με τις οποίες σχετίζεται ο ερευνητής.
- Στην αξιοποίηση Διανοητικής Ιδιοκτησίας που παράγεται στο πλαίσιο ερευνητικού έργου χρηματοδοτούμενου από τρίτο φορέα, όταν υπάρχουν δικαιώματα τρίτων ή/και υποχρεώσεις εχεμύθειας.
- Στη χρήση ερευνητικών υποδομών και εξοπλισμού του Πανεπιστημίου πέραν των αναγκών συγκεκριμένων ερευνητικών έργων.
- Στον περιορισμό του χρόνου που αφιερώνει ο ερευνητής στις ερευνητικές υποχρεώσεις του προς το Πανεπιστήμιο, με αποτέλεσμα να παρακωλύεται η εκπλήρωση ανειλημμένων συμβατικών υποχρεώσεων του Ιδρύματος προς τρίτους.
- Σε περιπτώσεις πράξεων ή παραλείψεων του ερευνητή κατά την αξιοποίηση της έρευνας, οι οποίες εκθέτουν το Πανεπιστήμιο σε νομική, οικονομική ή άλλη ευθύνη.
- Σε καταστάσεις στις οποίες ο χρόνος ή η ενέργεια που αφιερώνει ένας ερευνητής σε εξωπανεπιστημιακές ερευνητικές δραστηριότητες είναι τόσο σημαντικός, ώστε να θέτει σε κίνδυνο τα καθήκοντα ή/και την ποιότητα της εκπαιδευτικής και ερευνητικής του εργασίας στο Πανεπιστήμιο.
- Σε ερευνητικές δραστηριότητες για τις οποίες ο ερευνητής αμείβεται ατομικά και χρησιμοποιεί τις υποδομές του εργαστηρίου, κάνει χρήση του εξοπλισμού του ή χρησιμοποιεί το όνομα του Πανεπιστημίου σε προωθητικές ενέργειες ή συμφωνίες.
- Σε ερευνητικές δραστηριότητες για τις οποίες ο ερευνητής αμείβεται ατομικά και οι οποίες παραβιάζουν ή θα μπορούσαν εύλογα να θεωρηθούν ότι παραβιάζουν τις αρχές που διέπουν τις ερευνητικές δραστηριότητες του Πανεπιστημίου.
- Στη χρήση, προς ίδιο όφελος, μη δημοσιευμένων πληροφοριών που προέρχονται από έρευνα του ΕΛΜΕΠΑ ή από άλλες πηγές του Ιδρύματος, ή στην παροχή πρόσβασης σε τέτοιες πληροφορίες σε τρίτο φορέα χωρίς την έγγραφη συναίνεση του Πανεπιστημίου. Επίσης, σύγκρουση συμφερόντων μπορεί να προκύψει από την παροχή εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών, μέσω των οποίων το μέλος αναλαμβάνει υποχρεώσεις προς τρίτο νομικό ή φυσικό πρόσωπο, οι οποίες είναι αντίθετες με την Πολιτική Προστασίας και Διαχείρισης της Διανοητικής Ιδιοκτησίας του ΕΛΜΕΠΑ.
- Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες έρευνα που συνήθως διεξάγεται από το ΕΛΜΕΠΑ ή θα μπορούσε να διεξάγεται σε αυτό, πραγματοποιείται εκτός του Πανεπιστημίου και σε βάρος αυτού και των νόμιμων συμφερόντων του. Ενδεικτικά, αυτό μπορεί να συμβαίνει όταν έρευνα που συνήθως ανατίθεται στο Πανεπιστήμιο ανατίθεται, χωρίς ιδιαίτερο λόγο, σε τρίτο φορέα ιδιωτικού δικαίου στον οποίο έχει συμφέροντα ο ερευνητής ή σε Εταιρεία Τεχνοβλαστό με την οποία συνδέεται ο ερευνητής.
Μέτρα αποτροπής και διαχείρισης καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων.
Α. Η Επιτροπή Δεοντολογίας ή/και η ΕΗΔΕ, που επιλαμβάνεται θεμάτων Σύγκρουσης Συμφερόντων, μπορεί να:
-
Εισηγηθεί προς τα αρμόδια όργανα τον αποκλεισμό του ερευνητή από τη συμμετοχή σε αποφάσεις που αφορούν την αξιοποίηση της Διανοητικής Ιδιοκτησίας.
-
Ζητήσει από τον ερευνητή να ορίσει τον χρόνο που θα παρέχει τις υπηρεσίες του στην Εταιρεία Τεχνοβλαστό. Σε περίπτωση που δεν είναι συνεπής στις ερευνητικές και λοιπές υποχρεώσεις του προς το Πανεπιστήμιο, μπορεί να του ζητηθεί να επιλέξει σε ποιες δραστηριότητες μπορεί να ανταποκριθεί και, παράλληλα, να ορίσει αντικαταστάτη ως προς τις ερευνητικές του υποχρεώσεις.
-
Ζητήσει να απέχει ο ερευνητής από τις διαπραγματεύσεις του Πανεπιστημίου με την Εταιρεία Τεχνοβλαστό, όπως για την παραχώρηση τεχνογνωσίας, ή/και από συμφωνίες του Εργαστηρίου με τον Τεχνοβλαστό.
-
Ζητήσει να απέχει προσωρινά ο ερευνητής από τη σύναψη συμφωνιών του Εργαστηρίου με τρίτες εταιρείες.
-
Ζητήσει να απέχει ο ερευνητής από συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις ή συμφωνίες εκχώρησης δικαιωμάτων του Πανεπιστημίου.
-
Ζητήσει από τον ερευνητή να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, όπως τις απαιτούμενες άδειες και την τήρηση εχεμύθειας, σε περιπτώσεις αξιοποίησης ερευνητικών αποτελεσμάτων χρηματοδοτούμενων έργων από τρίτο φορέα.
-
Ζητήσει, βάσει συμφωνημένων συμβατικών όρων, τον καθορισμό του χρόνου και των όρων χρήσης των υποδομών και του λοιπού εξοπλισμού του Πανεπιστημίου.
-
Ζητήσει την αντικατάσταση του ερευνητή σε περίπτωση μη εκπλήρωσης συμφωνημένων ερευνητικών υποχρεώσεων.
-
Ζητήσει από τον ερευνητή την αποχή από πράξεις που εκθέτουν το Πανεπιστήμιο σε νομική, οικονομική ή άλλη ευθύνη.
-
Ζητήσει από τον ερευνητή να ορίσει τον χρόνο που αφιερώνει σε εξωπανεπιστημιακές δραστηριότητες ή/και να απέχει από ορισμένες από αυτές.
-
Ζητήσει να μη γίνεται χρήση του εξοπλισμού του Πανεπιστημίου και να απαγορεύσει τη χρήση του ονόματος του Πανεπιστημίου σε έντυπα ή ηλεκτρονικά μέσα, σε επωνυμία ή σε όνομα χώρου στο διαδίκτυο.
-
Εισηγηθεί προς τα αρμόδια όργανα την απαγόρευση ανάπτυξης δραστηριότητας προς ίδιο όφελος, όταν αυτή αντίκειται στις αρχές που διέπουν την έρευνα στο Πανεπιστήμιο.
-
Εισηγηθεί προς τα αρμόδια όργανα την απαγόρευση χρήσης ή παραχώρησης μη δημοσιευμένων πληροφοριών που προέρχονται από έρευνα του ΕΛΜΕΠΑ ή να ζητήσει από τον ερευνητή να απέχει από την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών προς τρίτους, όταν αυτές παραβιάζουν δικαιώματα Διανοητικής Ιδιοκτησίας του Πανεπιστημίου.
-
Ζητήσει την ανάκληση της ανάθεσης έρευνας σε τρίτο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, όταν η έρευνα αυτή, υπό κανονικές συνθήκες, θα διεξαγόταν από το Πανεπιστήμιο.
Β. Οι ερευνητές:
• έχουν την υποχρέωση να καταθέσουν έγγραφη δήλωση στην Επιτροπή Ερευνών του ΕΛΚΕ ΕΛΜΕΠΑ, μέσω της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας, σχετικά με σύγκρουση συμφερόντων που έχει προκύψει ή είναι πιθανό να προκύψει,
• μπορούν να ενημερώνονται αναλυτικά σχετικά με την Πολιτική και τις διαδικασίες που ακολουθεί το Πανεπιστήμιο από τη Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας ή από τη ΜΟΔΥ του ΕΛΚΕ.
ΣημαντικΗ ΣημεΙωση
Η Μονάδα λειτουργεί σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ιδρύματος, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με το ισχύον θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο.
